کتاب نهاد بطلان در نظام حقوقی، تألیف ناتاشا اعرابی منتشر شد!

بطلان، در معنای اصطلاحی نیز، قانونگذار از این معنای لغوی و ریشه ای فاصله نگرفته و اتفاقا، مفهوم لغوی عدم را در آن لحاظ کرده است. نهاد بطلان در حقوق مدنی ایران، به معنی کان لم یکن بودن معامله یا اقدام واقع شده از روز اول است. به عبارت دیگر، بطلان وضع یک عمل حقوقی است که به لحاظ حقوقی معتبر نبوده و فاقد آثاری است که به فرض صحت عمل حقوقی، از آن انتظار می‌رفت. اثر این نهاد حقوقی، قهقرایی است، لذا به گذشته سرایت می‌کند. به واقع عمل حقوقی باطل، دست کم یکی از ارکان اساسی و لازم برای اعتبار آن را ندارد و با تنفیذ بعدی نیز اعتبار پیدا نمی‌کند. در قانون مدنی ایران که زیرساخت و پایه ی اصلی حقوق تعهدات به حساب می‌آید، مبحث مستقل و خاصی به این مفهوم اختصاص داده نشده است. لیکن حقوقدانان اعم از متاخرین و متقدمین از لابه لای نصوص غیر مصرح قانونی به ویژه قانون مدنی، اقدام به جمع آوری مقررات کلی، قواعد عمومی و مشترک بین همه ی عقود و قراردادها در این زمینه نموده اند.

واضعین قانون مدنی ایران، صرف نظر از این که در تنظیم و تصویب قانونی مدرن و پیشرفته، اثر پر افتخاری و ماندگار از خود به یادگار گذاشته اند، با وجود این، در استعمال واژه ی بطلان و سایر نهادهای نزدیک و مشابه دچار تشویش شده است. به طور مثال در مباحث مربوط به عقود باطل، از مفاهیم و عباراتی مثل عدم نفوذ عقد، رجوع از عقد، تعلیق، فساد و... استفاده کرده است در حالی که هر کدام از این مفاهیم، معانی متفاوت و دقیقی دارد که به درستی در موضع خود استفاده نشده است. اندیشمندان فقهی نیز در متون فقه، از واژه ی بطلان دو معنا را اختیار کرده اند. ایشان بطلان را در معنای عام، شامل عدم نفوذ نیز می‌دانند. در نظر ایشان، عقد فاسد یعنی عقدی که فاقد هیچ حقوقی نیست و انگار که از روز اول، به وجود نیامده است. با این حال با مرور در متون مختلف فقهی، این مطلب به دست می‌آید که فقها واژه ی باطل یا بطلان را در مواردی در جای درست کلمه به کار نبرده اند. به طور مثال در بحث مربوط به عقد مکره، بعضا واژه ی بطلان را در معنای عدم نفوذ استعمال نموده اند. علاوه بر آن فقها، بعضا از واژه ی فاسد نیز برای رساندن مفهوم باطل استفاده کرده اند. از نظر آن ها، عقد فاسد عقدی است که شروط مورد نظر شارع، جمع نشده و هیچ اثری از آثار شرعی بر آن مترتب نیست. بدین ترتیب هیچ تفاوتی بین آثار و احکام عقد فاسد و عقد باطل از نظر فقها نیست. البته این اقدام فقها در نگارش قانون مدنی ایران نیز بی تاثیر نبوده است. به طوری که قانونگذار، این وحدت معنی را بین این دو واژه در موادی مثل 365، 366 و 813 قانون مدنی مد نظر داشته است. در حقوق مصر نیز بطلان، واجد مفهوم و قلمروی است که تقریبا با مفهوم و قلمرو این واژه در حقوق ایران، تفاوت چندانی ندارد. در قانون مدنی جدید مصر، کلیه مباحث مربوط به بطلان، اعم از مفهوم و.... در مواد 138 تا 144، گرد آوری شده است. قانونگذار مدنی مصر، از بطلان عمل حقوقی به عنوان ضمانت اجرای تخطی از شرایط اساسی درستی و نفوذ عقود و معاملات یاد کرده است. در واقع عمل حقوقی باطل در نظام حقوقی مصر، به معنای عملی است که دست کم یکی از شرایط درستی و صحت اعمال حقوقی را فاقد است. به طور مثال چنانچه یک صغیر غیر ممیز معامله ای را انجام دهد، این معامله قطعا باطل و بدون اثر حقوقی است. نهاد بطلان در نظام حقوقی مصر دارای انواعی بوده، مراتبی دارد. بنابر نظریه‌های حقوقی کلاسیک مصر، بطلان دارای سه قسم می‌باشد. الف) عدم وجود (الانعدام)، ب) بطلان نسبی و ج) بطلان مطلق. شایان ذکر است که برخی حقوقدانان به ویژه حقوقدانان معاصر، به چنین تقسیمی ایراد گرفته اند و معتقدند که فرقی بین بطلان و مطلق و انعدام، که هر دو در حکم عدم هست، فرقی وجود ندارد. به همین خاطر اکثر حقوقدانان مصری قایل به دو قسم بطلان هستند، یکی بطلان نسبی و دیگری بطلان مطلق. بطلان مطلق به وضع عقدی می‌گویند که هیچ اثر حقوقی ندارد. علت وجود این بطلان، حمایت از منافع عموم در جامعه، ذکر شده است. در حالی که بطلان نسبی، به وضع عقدی گفنه می‌شود که به لحاظ حقوقی، موجود بوده و آثار آن بین اطراف عقد جاری است، این بطلان برای شخصی که به نفع او مقرر شده است، می‌تواند از دادگاه، حکم بطلان را درخواست نماید. بر عکس بطلان مطلق، در بطلان نسبی حقوق و منافع شخصی افراد لحاظ شده است، لذا برای رسیدن به آن لازم است که از مرجع قضایی، درخواست شود. با این حال تفاوت‌های قابل ملاحظه ای به لحاظ آقار و احکام بین این دو قسم بطلان، در نظام حقوقی مصر وجود دارد.

جستجوی نسخه الکترونیکی

رزومه علمی مولف:

((محل درج رزومه علمی و عکس مولف کتاب فوق))

جهت ارسال رزومه علمی و درج در این صفحه با ارسال فایل رزومه، عکس و فایل های خود، با اکانت ایتا یا واتس آپ 09100636002 پیام دهید.

جهت دریافت کارت شناسایی نویسندگی (مخصوص مولفان قانون یار) با دفتر مرکزی بنیاد علمی قانون یار تماس بگیرید.

((نمونه کارت صادره نویسندگان فرهیخته بنیاد علمی قانون یار))

اطلاعیه مهم

لازم به ذکر است کارت شناسایی به صورت فارسی و انگلیسی (با بهترین کیفیت) صادر می گردد...

با افتخار اعلام می‌شود کتاب حاضر توسط مجموعه ناشران وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار به صورت الکترونیکی و فیزیکی چاپ و منتشر شده است. بنیاد علمی قانون‌یار با بهره‌گیری از تجربه و توان تخصصی خود در حوزه نشر، آماده است آثار علمی، پژوهشی، دانشگاهی و تخصصی نویسندگان، استادان، پژوهشگران و علاقه‌مندان به تألیف را در مسیر چاپ و انتشار همراهی کند.

اگر شما نیز اثری ارزشمند برای انتشار دارید، می‌توانید با سپردن مراحل آماده‌سازی، اخذ مجوز، صفحه‌آرایی، چاپ و انتشار کتاب خود به مجموعه ناشران وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار، گامی مؤثر در معرفی و ماندگار کردن اندیشه‌ها و دستاوردهای علمی خود بردارید. با پنج انتشارات وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار، در خدمت شما هستیم. کتاب خود را به ما بسپارید و اندیشه‌ها و دستاوردهای علمی‌تان را ماندگار کنید.

همچنین به تمامی نویسندگان و مؤلفان، کارت مخصوص مؤلفان نخبه اعطا می‌شود.

کتاب شما، روایت ماندگار دانش و تجربه شماست؛ آن را با انتشارات های معتبر وابسته به بنیاد علمی قانون‌یار و چاپخانه اختصاصی این نهاد علمی و پژوهشی منتشر کنید.

جهت کسب اطلاعات بیشتر با دفتر مرکزی موسسه تماس بگیرید:

(واحد پژوهش 02166979519) (واحد فروش 02166979526) (واحد مشاوره 09196748625)

کتاب نهاد بطلان در نظام حقوقی، تألیف ناتاشا اعرابی منتشر شد!

نظرات

+ افزودن نظر